Sürdürülebilir mimari kavramı yapı tasarım süreçleri için artık kaçınılmaz bir sonuç olarak ortaya çıkıyor. Yapı endüstrisinin ise %35’inin sera gazı salınımlarından sorumlu olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte, yapılarda etkin –enerji kullanımı sürdürülebilir mimari için tasarım süreçlerinin önemli bir optimizasyonu olmasına rağmen, sürdürülebilir mimari prensiplerinin bunların çok ötesinde başka sorumlulukları gerektirdiği açıkça görülmektedir.
Sürdürülebilir mimarinin hedefi macro ölçekten micro ölçeğe kadar inen tasarım sürecinde, yerel malzeme, altyapı, iklim, teknoloji, doğal kaynaklar gibi içinde bulunduğu bağlamsal verileri kullanarak, uzun vadede ve gelecek nesiller için de kendi kendine yetebilmesini esas alır. Sürdürülebilir mimari tasarım yapacak mimarlık firmalarının çevre dostu yapılar, etkin enerji kullanımı ve düşük maliyetli yapılar üretmenin yanı sıra, sürdürülebilir mimariyi bunların ötesinde değerlendirerek doğanın sunduklarını sadece insanlar için kullanan bir tasarım anlayışını değil, aynı zamanda doğa (deep ecology) için de kendini yenileyen, esnek ve yeniden üreten bir anlayışını benimsemelidir.
Sürdürülebilir mimarinin sadece yakın çevresi ile ilişkili olmadığı, herhangi bir döneme ya da zamana hizmet etmediği ve gelecek nesiller için de kullanılabilir olması gerektiği artık kaçınılmaz bir sonuçtur.
Sürdürülebilir yapı; sürdürülebilir gelişim ilkelerinin binanın ve alt yapısının planlanması, tasarlanması ve inşasıyla, hammaddelerin elde edilmesinden yararlı hale getirilmesine, yıkım ve sonucunda açığa çıkan atıkların yönetimine kadar kapsamlı bir inşaat döngüsünün uygulanmasına denir. İnsan sağlığına ve çevreye vermiş olduğu olumsuz etkiler azaltılarak enerji, su ve malzemenin etkin olarak kullanımına olanak sağlayan bir tasarım sonucu ortaya çıkan üründür.
İnşaat sektörü, diğer beşerî faaliyetlere oranla, dünya üzerinde üretilen kaynakların büyük bölümünü tüketmekte, küresel ısınma, asit yağmurları, atıkların yoğun birikmesi gibi konularda dolaylı olarak büyük bir etki yaratmaktadır.
Sürdürülebilir tasarım, ekolojik tasarım olarak da adlandırılabilir. Ekolojik, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik üçgeni içinde mimarlık mesleği yeniden yorumlanarak, çevreyi kirletmeyen, doğayla ve iklimle uyumlu, temiz ve yenilenebilir enerjilere yönelerek enerjiyi akılcı kullanan ekolojik yaklaşımlar benimsenmiştir.
Bir yapının sürdürülebilir yapı olarak tanımlanabilmesi için üç önemli kriter dikkate alınır. Bunlar;
-
Ekolojik,
-
Ekonomik,
-
Sosyal sürdürülebilirliktir.
